Etheses - A Saurashtra University Library Service

સામાન્ય વિધાર્થીઓની તુલનામા મૂક-બધિર વિધાર્થીઓનું અનુકૂલન, સિદ્ધિ પ્રેરણા, જિજ્ઞાસા અને હતાશાનો અભ્યાસ


  • Bookmark and Share

Reference:

Gajera, Shamjibhai R. (2005) સામાન્ય વિધાર્થીઓની તુલનામા મૂક-બધિર વિધાર્થીઓનું અનુકૂલન, સિદ્ધિ પ્રેરણા, જિજ્ઞાસા અને હતાશાનો અભ્યાસ. PhD thesis, Saurashtra University.

Related Documents:

[img]
Preview
PDF
Download (1012Kb) | Preview

Abstract

સમાજ અને રાષ્ટ્રનાં ભાવિ નાગરિકોનો મહત્ત્વનો વિકાસ શાળાઓમાં થાય છે. મનોવૈજ્ઞાનિકોના મતે બાળકના શરૂઆતનાં વર્ષો તેના વિકાસ માટે ખૂબ જ અગત્યના પાયારૂપ છે, અને બાળ વિકાસના શ્રેષ્ઠ તબક્કામાં શિક્ષક વિવિધ પ્રકારની ભૂમિકા ભજવે છે. હલન-ચલન માટે, સાંભળવા માટે, વિચારવા માટે વગેરે કાર્યો માટે કુદરતે માનવને જુદા જુદા અવયવો આપ્યા છે. આ અવયવોમાં જ્યારે ખામી આવે અને તેથી શારીરિક કે માનસિક કામ કરવાની શક્તિ તદ્ન અટકી જાય કે ઓછી થઈ જાય તેને કુદરતી ક્ષતિ યુક્ત બાળક છે તેમ કહીએ છીએ. એક સમય એવો હતો કે લોકો મૂક-બધિર બાળકો તરફ તુચ્છકારથી જોતા. તેને સમાજ માટે ભાર રૂપ ગણવાની માન્યતા હતી. મૂક-બધિરોને પોતાની શેષ ક્ષમતાઓનો ઉપયોગ કરવાની તક મળતી ન હતી. હવે સદ્ભાગ્યે પરિસ્થિતિ કંઈક બદલાઈ છે. જગત સમજતું થયુ છે કે એક યા બે અંગોની ખામીથી માનવી પોતાની પૂર્ણ ક્ષમતા ગુમાવી બેસતો નથી. મૂક-બધિર વ્યક્તિ પણ પ્રભાવી જીવન જીવી શકે છે. તેનામાં તેમને યોગ્ય એવી કામ કરવાની શક્તિ રહેલી હોય છે. સામાન્ય વિદ્યાર્થીઓની તુલનામાં મૂક-બધિર વિદ્યાર્થીઓને કેટલીક શારીરિક ખામી હોય છે. સામાન્ય વિદ્યાર્થીઓ જે પ્રકારનાં મનોભાવો અનુભવે છે તે તમામ મનોભાવ જેવા કે ગમા-અણગમા વ્યક્ત કરવા, મહેનત કરી વિકાસ કરવાની તમન્ના સેવવી અને તે સાથે પોતાની વિશિષ્ટ ઓળખ પ્રસ્થાપિત કરવી વગેરે મૂક-બધિર વિદ્યાર્થીઓ પણ અનુભવે છે. અલબત્ત તેમની શારીરિક ખામીઓની અસર તેમની શૈક્ષણિક બાબતો પર પણ પડે છે. તેમના વ્યક્તિત્વના વિકાસની તરાહ પર શારીરિક ક્ષતિનો પ્રભાવ પડતો હોય છે. શિક્ષણ જગતમાં આજે માનસિક અને શારીરિક ક્ષતિ ધરાવતા બાળકોના શિક્ષણ અંગેનું ક્ષેત્ર સૌનું ધ્યાન ખેંચી રહ્યું છે તેમનું જીવન મુશ્કેલીઓ રહિત બની શકે તે માટે તેમને વિશિષ્ટ પ્રકારનું શિક્ષણ આપવામાં આવે છે. સંશોધક માધ્યમિક શાળામાં સેવા બજાવે છે. સેવા કાર્ય દરમ્યાન સંશોધકના ધ્યાન પર આવ્યું કે શાળામાં અભ્યાસાર્થે આવતા બાળકોની જેમ મૂક-બધિર બાળકો પણ પ્રગતિ કરી શકે છે. તેમના મનોભાવો સામાન્ય વિદ્યાર્થી કરતા જુદા હોય કે કેમ ? તે માટે સંશોધકે સામાન્ય વિદ્યાર્થીઓ અને મૂક-બધિર વિદ્યાર્થીઓનો તુલનાત્મક અભ્યાસ કરવાનું વિચારી બંન્ને જૂથના બાળકો વચ્ચેના અંતરને ઘટાડી સેતુ બનવા પ્રયાસ કરવા પ્રયત્ન કર્યો.

Details

Item Type Thesis (PhD)
Item ID 9
Creators Gajera, Shamjibhai R.
Guide Popat, Binduben L.
Keywords Deaf-Dumb, Achievement, Motivation, Frustration, Education, Student
Dewey Decimal Subjects 300 Social sciences > 370 Education > 371 Schools & their activities; special education
Library of Congress Subjects L Education > L Education (General)
L Education > LB Theory and practice of education > LB1501 Primary Education
L Education > LB Theory and practice of education > LB2300 Higher Education
Department Faculties > Education > Department of Education
Affiliation with Saurashtra University
Qualification Level Doctoral
Language Gujarati
Number of Pages 380
Date October 2005
Unique ID GAJSR05ED11
Registration No 2208, November 13, 1998
Depositing User Repository Staff
Date Deposited 13 Dec 2011 04:21
Last Modified 17 Jan 2012 10:13
URI: http://etheses.saurashtrauniversity.edu/id/eprint/9

Actions (login required)

View Item View Item